21 maart 2014

Advocaat informatieverzoek AFM en DNB

Categorie: Handhaving

De Autoriteit Financiële Markten (“AFM”) en De Nederlandsche Bank N.V. (“DNB”) kunnen op grond van de Wet op het financieel toezicht en de Algemene Wet Bestuursrecht een informatieverzoek doen, indien zij een vermoeden hebben dat de wet- en regelgeving niet wordt nageleefd. Een dergelijk informatieverzoek kan vergaande gevolgen hebben. Zo kan de AFM een kopie van alle computerbestanden bevelen. Een interessante vraag is dan welke rechtsbescherming een onderneming toekomt in het geval de toezichthouder een verstrekkend en wellicht onredelijk verzoek tot nadere inlichtingen doet? Als advocaat AFM gespecialiseerd in handhaving (en informatieverzoeken van AFM en DNB) bespreek ik de juridische aspecten.

Toezicht en handhaving AFM en DNB

Zoals in mijn eerdere blogs uiteengezet, houdt de toezichthouder toezicht op de naleving van de wetten en regels door financiële instellingen. Op het moment dat de toezichthouder tot de conclusie komt dat een wet of regel niet naar behoren wordt nageleefd, kan zij overgaan tot het opleggen van handhavingsmaatregelen, zoals een boete of een last onder dwangsom. Informatie over het handhaving met een bestuurlijke boete vindt u hier.

Op het moment dat een onderzoek naar de naleving van wet- en regelgeving bij een onderneming wordt aangekondigd, kan de toezichthouder overgaan tot het doen van een informatieverzoek. Als advocaat financieel recht krijg ik veel informatieverzoeken AFM en DNB tegen.

Zo kunnen de AFM en DNB bij de desbetreffende instelling vragen naar productieoverzichten, procedurebeschrijvingen, saldibalansen en bijvoorbeeld een kopie van het klantdossier. Een dergelijk verzoek wordt meestal schriftelijk gedaan, maar het komt ook voor dat telefonisch informatieverzoeken wordt gedaan. Indien een instelling niet meewerkt aan het inlichtingenverzoek kan de toezichthouder handhavend optreden door bijvoorbeeld het opleggen van een boete.

In de fraudezaak rondom de woningcorporatie Vestia heeft de Rotterdamse rechtbank eind 2012 geoordeeld dat de AFM niet langer alleen op basis van een schriftelijk verzoek alle computerbestanden en e-mails van een bedrijf of persoon mag opvragen. Enkel een eenvoudig en niet nader onderbouwd schriftelijk verzoek is onvoldoende om dergelijke verregaande informatieverstrekking af te dwingen. Wel mag de AFM huisbezoeken afleggen en daarbij inzage vorderen in bijvoorbeeld e-mails en daar kopieën van maken. De AFM heeft ook een werkwijze Autoriteit Financiële Markten tot het inzien en kopiëren van digitale gegevens opgesteld.

Wat kan je doen tegen informatieverzoek van toezichthouder?

Een verzoek van de toezichthouder tot het verstrekken van nadere inlichtingen c.q. informatie wordt niet aangemerkt als een besluit in de zin van artikel 1:3 AWB. Dit betekent dat tegen een informatieverzoek geen bezwaar of beroep openstaat. Dit terwijl een dergelijk informatieverzoek grote gevolgen voor een onderneming kan hebben. In zowel de rechtspraak als literatuur wordt dan ook veel gediscussieerd over de vraag welke adequate rechtsbescherming financiële ondernemingen bij een (verstrekkend) informatieverzoek toekomt.

Nu bezwaar of beroep niet tot de mogelijkheden behoren bij een informatieverzoek, is het de vraag wat een onderneming dan wel kan doen. Allereerst bestaat er de civielrechtelijke mogelijkheid van het kort geding. In een dergelijk kort geding kan een voorlopige voorziening gevorderd worden teneinde het informatieverzoek tegen te gaan. Dan moet wel gevraagd worden om de procedure voor gesloten deuren te houden.

Een andere mogelijkheid is een procedure bij de bestuursrechter. Indien de financiële instelling geen gehoor geeft aan het informatieverzoek kan de toezichthouder handhavend optreden, door bijvoorbeeld een last onder dwangsom op te leggen.

Dit handhaven is wél een besluit in de zin van artikel 1:3 AWB. Hiertegen staat dus bezwaar en beroep open. Bij de voorzieningenrechter kan dan gevraagd worden om een voorlopige maatregel wat de verplichting tot medewerking aan het informatieverzoek schorst totdat in de bezwaarfase c.q. beroepsfase is besloten.

Goed reageren op informatie verzoek

Op het moment dat u te maken krijgt met een informatieverzoek en dan met name een informatieverzoek met verstrekkende gevolgen, zoals het verzoek tot verstrekking van alle computerbestanden aan de toezichthouder, is het raadzaam zo spoedig als mogelijk juridisch advies in te winnen. Blenheim Advocaten heeft veel ervaring op dit gebied en voorziet u graag van juridisch advies en juridische bijstand op het moment dat u met dergelijk handelen van de toezichthouder te maken krijgt. U kunt altijd contact opnemen met onze sectie bestuursrecht voor een vrijblijvend gesprek.

https://www.blenheim.nl/blog/bestuursrecht-bestuurlijke-boete