Advocaat over arbitrage en algemene voorwaarden van aannemer
Categorie: Algemene voorwaarden, Arbitrage, Bouwrecht
In algemene voorwaarden van de aannemer kan een arbitrageclausule zijn opgenomen. Als arbitrage op die manier overeengekomen dan betekent dat niet dat de gewone rechter niet bevoegd om te zaak te behandelen. In deze blog geen we een korte toelichting hoe je toch naar de gewone rechter kan als er een arbitragecalusule in de algemene voorwaarden van een aanemingsovereenkomst staat. Ofwel: onredelijke bedingen in algemene voorwaarden kunnen vernietigd worden.
De opdrachtgever kan kiezen op het geschil met de aannemer voor de gewone rechter komt
De sectie over algemen voorwarden in het Burgelijk Wetboek bidt bescherming tegen een arbitrageclausule in aanmeingsvoorwaarden indien dat niet uitdrukkelijk is besproken met de opdrachtgever. In artikel 6:236 sub n BW is bepaald:
dat als onredelijk bezwarend wordt aangemerkt een beding dat voorziet in de beslechting van een geschil door een ander dan de rechter die volgens de wet bevoegd zou zijn, tenzij het de wederpartij een termijn gunt van tenminste een maand nadat de gebruiker zich schriftelijk jegens haar op het beding heeft beroepen, om voor beslechting van het geschil door de volgens de wet bevoegde rechter te kiezen.
Dat betekent dat de opdrachtgever binnen een maand nadat hem duidelijk dat het geschil naar arbitrage gaat, hij kan aangeven dat hij voor een procedure voor de gewone rechter keist.
Rechter oordeelt over arbitrageclausule in algemene voorwaarden van aannemer
De Hoge Raad heeft ook over de geldigheid van zo’n arbitrageclausule uitspraak gedaan. De uitspraak komt er op neer dat een arbitraal beding alleen onredelijk bezwarend is en op grond van artikel 6:233 BW vernietigbaar is, indien er een specifieke motivering is waarin alle feiten en omstandigheden zijn betrokken. Met andere woorden: het onredelijk bezwarend zijn van een beding in algemene voorwaarden van aannemer moet gebaseerd zijn op bijzondere omstandigheden van het geval.
Waarom je liever met je bouwgeschil naar de gewone rechter gaat
Onze ervaring is dat de kosten van arbitrage aan de hoge kant zijn. De kosten van een bouwrechtadvocaat heb je zowel bij arbitrage als bij een gewone rechtbankprocedure. De kosten van arbiters kunnen echter navenant zijn. Zeker als er 3 arbiters benoemd worden. Dus uit oogpunt van kosten is de procedure vor de gewone rechter minder ostbaar. En wij hebben soms de indruk dat bij arbitrage de aannemer wel goed weg komt terwijl dat prima facie in en specifieke zaak niet voor de hand ligt. Maar goed, een advocaat is natuurlijk altijd partijdig, dus onze mening kan daardoor ook gekleurd zijn.
Arbitragebeding in algemene voorwaarden aannemer onredelijk bezwarend
In deze zaak vond de rechter in hoger beroep dat het arbitragebeding onredelijk bezwarend was. Die redenering gaat de Hoge Raad echter te ver. Dat blijkt uit de volgende passage:
“Het oordeel van het hof komt dan ook erop neer dat arbitragebedingen in algemene voorwaarden steeds als oneerlijk in de zin van de Richtlijn en onredelijk bezwarend in de zin van art. 6:233, aanhef en onder a, BW zijn aan te merken. (..)
Een in algemene voorwaarden voorkomend arbitragebeding wordt, zoals het hof (..) heeft onderkend, niet op grond van art. 6:236 sub n BW zonder meer als onredelijk bezwarend aangemerkt, noch op grond van art. 6:237 BW vermoed onredelijk bezwarend te zijn. Dat sluit niet uit dat, zoals het hof eveneens heeft onderkend, de rechter een dergelijk beding toch onredelijk bezwarend en derhalve op grond van art. 6:233 BW vernietigbaar acht, maar een zodanig oordeel moet dan wel steunen op een specifieke motivering waarin zijn betrokken de aard en de overige inhoud van de overeenkomst, de wijze waarop de voorwaarden tot stand zijn gekomen, de wederzijds kenbare belangen van partijen en de overige omstandigheden van het geval, terwijl stelplicht en bewijslast terzake in beginsel op de consument rusten. Het bestreden oordeel van het hof steunt niet op een waardering van de concrete omstandigheden van het geval maar plaatst als het ware het arbitrale beding op de zwarte lijst van art. 6:236 BW, en geeft derhalve blijk van een onjuiste rechtsopvatting.”
Is beding voor arbitrage in algemene voorwaarden aannemer onredelijk?
Ook heeft de Hoge Raad gekeken of een arbitrageclausule in algemene voorwaarden oneerlijk zou zijn in de zin van richtlijn 93/13 EEG. De Hoge Raad geeft aan dat een nationale rechter altijd op basis van de concrete omstandigheden van het geval moet onderzoeken of de arbitrageclausule oneerlijk is voor de consument in de zin van de Europese richtlijn die onder meer is verwerkt in artikel 6:233 BW en art. 6:235 sub h BW. De consument die dus een aanemingsovereenkomst tekent met een aannemer kan dus ook later – let wel: binnen 1 maand nadat hij bekend is met de mogelijke arbitrage – bezwaar maken tegen het arbitraal beding in algemene voorwaarden.
De sectie vastgoed & overheid adviseert en procedeert over vastgoed, waaronder bouwzaken, en deelt graag haar expertise op dit gebied. Bel een van onze advocaten vrijblijvend als je een vraag hebt over een geschil met de aannemer.