16 april 2014

Beroepsfout en zorgplicht

Categorie: Bestuursrecht

Zorgplicht notaris bij opstellen hypotheekakte

Aansprakelijkheid notaris bij vastgoedtransactie.

In de uitspraak van Rechtbank Overijssel, 2 april 2014, ECLI:NL:RBOVE:2014:1976 beschrijft de rechtbank de zorgplicht, informatieplicht en waarschuwingsplicht van de notaris. Dit geldt bijvoorbeeld ook bij de beoordeling van aansprakelijkheid van een accountant, aansprakelijkheid belastingadviseur, of aansprakelijkheid financieel adviseur:

“De functie van de notaris in het rechtsverkeer brengt mee dat hij beroepshalve gehouden is naar vermogen te voorkomen dat misbruik wordt gemaakt van juridische onkunde en feitelijk overwicht (zie Hoge Raad 20 januari 1989, LJN: AD0586). Deze zorgplicht van de notaris vindt haar grens daar waar de notaris goede grond heeft te vertrouwen dat de belanghebbende zichzelf reeds op de hoogte heeft gesteld of dat deze tevoren reeds voldoende inzicht had in hetgeen was vereist voor het intreden van de rechtsgevolgen die zijn beoogd met de in de akte opgenomen rechtshandelingen (zie Hoge Raad 27 maart 1992, LJN: ZC0557). Of een notaris in een bepaald geval op grond van de op hem rustende zorgplicht dient te waarschuwen voor aan de rechtshandelingen verbonden risico’s is onder meer afhankelijk van de (hem redelijkerwijs kenbare) omvang van het risico, de hoedanigheid van de betrokken partijen en hun onderlinge verhouding. De notaris is niet verplicht om uit eigen beweging onderzoek te doen naar de risico’s die aan de rechtshandelingen zijn verbonden. Het gaat er om dat de notaris de risico’s onderkent die aan de hem kenbare omstandigheden zijn verbonden. Tot eigen onderzoek is de notaris in beginsel, behoudens bijzondere omstandigheden, niet verplicht.

Beroepsfout, schadevergoeding en causaal verband schade

Echter zelfs indien hierdoor sprake zou zijn van een beroepsfout, is de rechtbank van oordeel dat de eiser onvoldoende gemotiveerd heeft gesteld dat hij hierdoor de door hem gestelde schade heeft geleden c.q. dat hij de lening ten aanzien van de betreffende akte niet zou hebben verstrekt, indien hij hiermee bekend was geweest voorafgaand aan het passeren van de akte.
Hiervoor heeft de rechtbank ten aanzien van meerdere van de door [eiser] gestelde fouten c.q. schendingen van de zorgplicht overwogen dat zij van oordeel is dat onvoldoende gemotiveerd is onderbouwd, dat [eiser] hierdoor de door hem gestelde schade heeft geleden c.q. dat hij de lening ten aanzien van de betreffende akten niet zou hebben verstrekt, indien hij hiermee bekend was geweest voorafgaand aan het passeren van de akte.

Ontbreken bijlage bij akte geeft nog geen recht op schadevergoeding

Ten aanzien van het al dan niet aan de hypotheekakten gehecht zijn van de situatietekeningen, overweegt de rechtbank eveneens, dat zelfs indien vast zou komen te staan dat deze (deels) niet aan de akten gehecht waren, [eiser] onvoldoende gemotiveerd heeft gesteld dat hij hierdoor de door hem gestelde schade heeft geleden c.q. dat hij de lening ten aanzien van de betreffende akten niet zou hebben verstrekt, indien hij had geweten dat de situatietekeningen niet aan de akten zouden worden gehecht.

Verwijzing naar erfdienstbaarheden, kettingbedingen en erfpacht

De klant stelt dat Verwijzing naar erfdienstbaarheden, kettingbedingen en erfpacht in de hypotheekakten ontbreekt. De rechtbank overweegt dat indien de erfdienstbaarheden en/of kettingbedingen en/of kwalitatieve verplichtingen en/of erfpachtregelingen wel in de akten vermeld hadden gestaan, hij deze hypotheekakten niet had laten passeren en hij de bijbehorende leningen niet had verstrekt, omdat hij de waarden van de onderpanden hiervoor dan te laag had bevonden, wijst de rechtbank deze stelling als onvoldoende gemotiveerd af. De financier heeft ten aanzien van deze bedingen en/of verplichtingen immers niet geconcretiseerd dat deze een (verlagend) effect hebben op de waarde van de gronden c.q. dat dit eventuele verlagende effect niet reeds verdisconteerd was in de waarde waarvan de eiser is uitgegaan bij het verstrekken van de lening. Evenmin heeft de klant geconcretiseerd wat de mogelijke omvang van een dergelijke (waardeverminderend) effect zou zijn geweest.
Een advocaat kan beoordelen of een beroepsfout tot aansprakelijkheid van de adviseur kan leiden.

Rechtbank Overijssel, 2 april 2014, ECLI:NL:RBOVE:2014:1976