29 april 2020

Bezwaar en beroep Noodmaatregel Overbrugging Werkgelegenheid (NOW steun)

Categorie: Bestuursrecht

De NOW is een subsidie bedoeld om werkgevers die te maken hebben met omzetverlies tijdens de coronacrisis tegemoet te komen. Hierdoor kunnen zij hun werknemers met een vast en met een flexibel contract doorbetalen.

De voorwaarde voor de tegemoetkoming is dat u een periode van 3 aaneengesloten maanden een omzetverlies van minimaal 20% heeft. Check goed de website van UWV voor de details van de NOW regeling. In deze blog bespreek ik de mogelijkheid van bezwaar en beroep als u niet de tegemoetkoming/subsidie krijgt waar u meent recht op te hebben.

Details over de subsidie op basis van de NOW-regeling vindt u hier.

Alles over NOW-subsidie voor bedrijven

  • Op basis van de aanvraag verstrekt het UWV een voorschot ter grootte van 80% van de verwachte definitieve NOW toekenning
  • Werkgevers blijven de betrokkenen werknemers het loon 100% doorbetalen als zij gebruik maken van de tegemoetkomingsregeling
  • Pas achteraf, dus over enige maanden of zelfs later, wordt vastgesteld wat de werkelijke daling in de omzet is geweest.
  • Omdat het definitieve besluit over het toegekende NOW subsidiebedrag pas later komt kan er dus een correctie plaatsvinden in de hoogte van de tegemoetkoming. Het is dus mogelijk dat (een gedeelte van) het toegekende bedrag terugbetaald moet worden.

Wat voor soort tegemoetkoming is de NOW noodregeling?

De Noodmaatregel Overbrugging Werkgelegenheid (NOW) is een subsidieregeling, een loonsubsidie. Daarop is van toepassing titel 4.2, artikel 4:21 t.m. 4:80 van de Algemene Wet Bestuursrecht (Awb). Dat is de wetteling regeling waarin alle rechten en plichten zijn geregeld voor subsidies van de Nederlandse overheid. Zeg maar de kleine lettertjes de bij de NOW regeling horen. Uit de wettelijke subsidieregels volgt dat de subsidie lager kan worden vastgesteld (art. 4:46 Awb). Intrekking en wijziging van de subsidie is geregeld in art. 4:48 en 4:49 Awb. De definitieve vaststelling van de subsidie volgt dus pas na de uitbetaling van een voorschot. De NOW voorschotbetaling betaling is dus een voorwaardelijke aanspraak op de subsidieregeling waarvan de exacte omvang nog niet vaststaat. De definitieve subsidievaststelling kan maanden later zijn dan de betaling van het voorschot op de NOW subsidie. De subsidievaststelling dat later volgt is dus het besluit waarbij de definitieve NOW subsidie wordt vastgesteld. Dat is een besluit waartegen binnen 6 weken bezwaar aangetekend moet worden als u het niet eens bent met het besluit.

Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandige ondernemers (Tozo), waaronder ZZPers

De Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo) is een van de maatregelen van de regering om ondernemers te ondersteunen tijdens de coronacrisis. De subsidieregeling is bedoeld voor zelfstandig ondernemers, waaronder zzp’ers. Deze financiele ondersteuning kan worden aangevraagd in de vorm van een aanvullende uitkering voor levensonderhoud en/of een geldlening voor bedrijfskapitaal. De subsidieregeling wordt uitgevoerd door gemeenten. Zzp’ers die een beroep willen doen op de regeling kunnen daarvoor terecht bij de gemeente waar zij staan ingeschreven. Degen die denkt voor de regeling in aanmerking te komen kan hier de Tozo-check doen.

Werktijdverkorting (WTV) is omgezet naar NOW

Deze regeling voor Werktijdverkorting (WTV) is beëindigd omdat de WTV niet goed toepasbaar op de uitzonderlijke situatie die is ontstaan door de coronacrisis. Indien u een aanvraag voor WTV gedaan had, beschouwt UWV dat als aanvraag voor de nieuwe tegemoetkomingsregeling. Dus indien de werkgever WTV heeft aangevraagd, maar nog geen vergunning heeft gekregen dan wordt de aanvraag automatisch omgezet naar NOW en zal het UWV gegevens over de omzet opvragen bij de werkgever. Het UWV neemt daarvoor contact op. Indien wel een WTV-vergunning is verleend dan kan de werkgever deze gebruiken onder de voorwaarden van WTV. Indien de WTV-vergunning afloopt moet de werkgever zelf een NOW-aanvraag indienen.

Ontslagboete in de NOW regeling vervalt per 1 juni 2020

Bij de eerste NOW regeling was er een boete van 50% verschuldigd indien toch werknemers werden ontslagen. De boete betekent dat de loonkosten worden verlaagd, en dus minder steun wordt verstrekt door UWV. Dat veranderd per 1 juni 2020, dan vervalt de boete indien een werknemers wordt ontslagen. Per 1 juni 2020 wordt de NOW steun aan bedrijven verlengd. Door het vervallen van de boete bij de NOW steun moet een eenvoudiger worden voor bedrijven om te herstructureren. Ook tegen het toepassen van de boete, eigenlijk een strafkorting op de vaststelling van de loonkosten, kan bezwaar aangetekend worden indien de betrokken het niet eens is met het besluit van het UWV.

Deel overheidssteun coronacrisis moet mogelijk terugbetaald worden

Dat kan het gevolg zijn van een fout in de NOW-regeling. Bij het opstellen van de NOW subsidieregeling is geen rekening gehouden met de gewoonte van sommige bedrijven om in januari extra loon uit te betalen, zoals een dertiende maand of bonussen over het voorafgaande jaar. Dat geldt voor zeker 20 procent van de klanten waar belastingadviseur KPMG Meijburg & Co de loonaangiftes voor doet, zo stellen twee adviseurs in Het Financiele Dagblad. De NOW loonsubsidie wordt uitbetaald over de maanden maart, april en mei. Als de loonsom van een bedrijf in die maanden lager ligt dan in januari dan eist het UWV de subsidie terug, ook als dit komt door het uitbetalen van extraatjes.

Belangrijke items bij vaststelling definitieve NOW subsidie

De NOW subsidie moet gebruikt worden om de loonkosten te betalen, dus niet voor andere zaken. De NOW regeling geldt ook voor werknemers met een oproep- of nul-urencontract (maar niet voor uitzendkrachten die u heeft ingeleend voor uw bedrijf). De subsidieregeling wordt nog nader uitgewerkt; houd daarom de website van het UWV en Ministerie van SZW in de gaten. Houd daarom de administratie nauwkeurig bij; een accountant zal een verklaring moet kunnen afgeven op basis van u administratie. Het UWV moet op basis van de administratie kunnen controleren of u aan alle voorwaarden voor de tegemoetkoming voldoet. De administratie dient tot 5 jaar na de vaststelling van de tegemoetkoming bewaard te worden. De subsidieontvanger stuurt het UWV achteraf een accountantsverklaring met het definitieve omzetverlies. Op de website van UWV wordt kenbaar gemaakt hoe u deze verklaring moet aanleveren. Artikel 4:45 Awb bepaalt dat de subsidieaanvrager een verplichting tot rekening en verantwoording heeft. U dient mee te werken aan onderzoek van UWV als dat nodig is om een beslissing over uw tegemoetkoming te nemen. Dat gaat echter niet zover dat u mee hoeft te werken aan vergaring van bewijs dat u een overtreding heeft begaan. Het UWV kan tot 5 jaar na de vaststelling van de tegemoetkoming onderzoek doen. Als het UWV van mening is dat de aanvrager geen recht heeft op de tegemoetkoming van de NOW subsidie, dan kan besloten worden om de tegemoetkoming (nog) niet te betalen.

NOW steun is een voorschot; definitief besluit NOW loonsubsidie volgt later

UWV betaalt 80% van de NOW tegemoetkoming als voorschot. Dit voorschot betaalt NOW 3 maanden lang iedere maand. UWV kan ook in 1 of 2 keer betalen. UWV berekent de definitieve tegemoetkoming over enige maanden. Dat doet UWV op basis van uw definitieve omzetverlies (waarvan u opgave moet doen via de accountant), en met uw gemiddelde loonsom over maart, april en mei 2020. Als dat hoger is dan de loonsom van januari, dan gebruikt UWV de loonsom van januari 2020. Als het definitieve omzetverlies hoger is, dan heeft u te weinig ontvangen. U krijgt dan een nabetaling van UWV. Als de loonsom die u eerder heeft aangehouden lager wordt dan leidt dat tot een lagere NOW-subsidie en dat moet u een gedeelte van de NOW subsidie terugbetalen.

Artikel FD 2 mei 2020

Voorschot of subsidiebedrag korten, opschorten of terugvorderen

Indien bijvoorbeeld een werkgever die subsidie ontvangt volgens de NOW regeling toch een aanvraag indient voor ontslag wegens bedrijfseconomische redenen dan kan de subsidie worden gekort. Daarbij wordt de volgende berekening gehanteerd: het loon van de werknemer(s) voor wie de ontslagaanvraag wordt ingediend, wordt eerst verhoogd met 50% en vervolgens wordt dat bedrag in mindering gebracht op de loonsom waarvoor subsidie ontvangen wordt. Indien mocht blijken dat de loonsom in de periode maart tot en met mei 2020 is gedaald ten opzichte van de loonsom van januari 2020, dan wordt het subsidiebedrag ook lager vastgesteld. Lees deze blog over de eerste zaak waar aanvrager van de NOW-steun in beroep ging van CRvB, de bestuursrechter

Situatie als de werkgever toch noodgedwongen personeel moet ontslaan

Een van de vereisten van de NOW regeling is om geen ontslagaanvraag te doen bij UWV doet wegens bedrijfseconomische redenen. Als u toch een ontslagaanvraag indient bij het UWV dan zal deze wel behandeld worden, maar het kan consequenties hebben voor uw NOW subsidie. Bij de definitieve vaststelling van de NOW-subsidie wordt bepaald wat het loon is van de werknemers voor wie ontslag is aangevraagd. Dit loon wordt vervolgens verhoogd met 50%. Dit bedrag met de vermeerdering van 50%, wordt dan in mindering gebracht op de totale loonsom op grond waarvan de uiteindelijke hoogte van de subsidie wordt gebaseerd.

Fraudegevoeligheid loonsubsidie onderwerp van discussie

Inmiddels is er in de pers het nodige geschreven over de fraudegevoeligheid van de NOW regeling. En met name de betrokkenheid van accountants, want van hen wordt verwacht de administratie van het gesubsidieerde bedrijf te controleren en een accountantsverklaring af te geven. Accountants vrezen dat zij op de blaren moeten zitten als een verklaring is geven over de administratie die achteraf niet blijkt te kloppen. De subsidie wordt gekoppeld aan de omzet van de aanvrager. Het begrip omzet is echter geen vastomlijnd begrip.

Bezwaar maken tegen een te laag voorschot NOW-regeling

De aanvrager van NOW subsidie die het niet eens is met toekenning (of weigering) van het voorschot van de NOW subsidie, kan bezwaar aantekenen tegen het besluit waarbij het voorschot is bepaald en toegekend. Een subsidie-advocaat kan daarbij adviseren. Ook als een te laag voorschot op de NOW subsidie wordt toegekend kan dat reden zijn direct een bezwaarschrift in te dienen tegen het besluit. Het is weliswaar een besluit betreffende een voorschot maar het kan van belang zijn voor u om de crisis te overleven. Teken dus schriftelijk bezwaar aan als u het niet eens bent met het NOW-subsidie voorschot. U kunt kan ook door een advocaat laten doen. De reden om bezwaar aan te tekenen kan ook te maken hebben met (eventuele) voorwaarden aan het voorschot op de NOW subsidie, verplichtingen of voorwaarden die aan de subsidie-aanvrager worden opgelegd in een subsidiebesluit en ook in het geval van het stellen van zekerheid voor betaling van het voorschot op de NOW subsidie of eisen terzake het doel van de subsidie (doelgebonden verplichtingen), waar u het niet mee eens bent.

Opschorting van betaling bij voorgenomen intrekking of wijziging van NOW subsidie (art. 4:56 Awb)

Betaling van een subsidiebedrag of een voorschot kan worden opgeschort met ingang van de dag waarop UWV aan de subsidie-ontvanger schriftelijk aangeeft van het ernstige vermoeden dat er grond bestaat om toepassing te geven aan artikel 4:48 of 4:49 Awb tot en met de dag waarop de beschikking omtrent de intrekking of wijziging is bekendgemaakt of de dag waarop sedert de kennisgeving van het ernstige vermoeden dertien weken zijn verstreken. Een ernstig vermoeden (dat tot wijziging of intrekking van de subsidie kan leiden) is onder meer:

• de activiteiten waarvoor subsidie is verleend niet of niet geheel hebben plaatsgevonden of zullen plaatsvinden;

• de subsidie-ontvanger niet heeft voldaan aan de aan de subsidie verbonden verplichtingen;

• de subsidie-ontvanger onjuiste of onvolledige gegevens heeft verstrekt en de verstrekking van juiste of volledige gegevens tot een andere beschikking op de aanvraag tot subsidieverlening zou hebben geleid;

• de subsidieverlening anderszins onjuist was en de subsidie-ontvanger dit wist of behoorde te weten;

• op grond van feiten of omstandigheden waarvan het bij de subsidievaststelling redelijkerwijs niet op de hoogte kon zijn en op grond waarvan de subsidie lager dan overeenkomstig de subsidieverlening zou zijn vastgesteld;

• indien de subsidievaststelling onjuist was en de subsidie-ontvanger dit wist of behoorde te weten, of

• indien de subsidie-ontvanger na de subsidievaststelling niet heeft voldaan aan de subsidie verbonden verplichtingen.

Definitieve vaststelling NOW subsidiebedrag

Op enig moment wordt de subsidie door UWV definitief vastgesteld. Als het subsidiebedrag conform de verwachtingen is dan is het subsidietraject daarmee afgerond. Wordt het bedrag echter lager vastgesteld dan kan dat nog een vervolg krijgen door een bezwaar – en beroepsprocedure als de NOW aanvrager het er niet mee eens is. De tegemoetkoming kan lager vastgesteld worden indien:

a. de activiteiten waarvoor subsidie is verleend niet of niet geheel hebben plaatsgevonden;

b. de subsidie-ontvanger niet heeft voldaan aan de aan de subsidie verbonden verplichtingen;

c. de subsidie-ontvanger onjuiste of onvolledige gegevens heeft verstrekt en de verstrekking van juiste of volledige gegevens tot een andere beschikking op de aanvraag tot subsidieverlening zou hebben geleid, of

d. de subsidieverlening anderszins onjuist was en de subsidie-ontvanger dit wist of behoorde te weten.

Weigering van de NOW toekenning

Indien niet voldaan blijkt te zijn aan de voorwaarden van de NOW (als bijvoorbeeld blijkt dat er minder dat 20% omzetverlies is) dan kan de subsidie volledig geweigerd worden. De Raad van State heeft bepaald dat een weigeringsgrond voor subsidie moet voldoen aan drie voorwaarden:

(1) zij moet passen binnen de kaders van wet- en regelgeving (dus de NOW regeling),

(2) reden weigering subsidie mag niet onredelijk zijn, en

(3) weigering moet voldoende verband houden met het doel van de te verlenen subsidie (ECLI:NL:RVS:2017:1774, Rechtspraak.nl).

Daarnaast zijn er algemene weigeringsgronden in art. 4:35 Awb opgenomen die ook gelden bij de NOW toekenning:

a. de subsidie-activiteiten niet of niet geheel zullen plaatsvinden;

b. de aanvrager van subsidie niet zal voldoen aan de aan de subsidie verbonden verplichtingen;

c. de subsidie-aanvrager niet op een behoorlijke wijze rekening en verantwoording zal afleggen omtrent de verrichte activiteiten en de daaraan verbonden uitgaven en inkomsten, voor zover deze voor de vaststelling van de subsidie van belang zijn.

d. bij subsidie-aanvraag onjuiste of onvolledige gegevens heeft verstrekt en de verstrekking van deze gegevens tot een onjuiste beschikking op de aanvraag zou hebben geleid, of

e. de subsidie-aanvrager failliet is verklaard of aan hem surséance van betaling is verleend, een schuldsaneringsregeling van kracht is of is aangevraagd.

Bezwaar maken besluit definitieve vaststelling NOW subsidie

Degene de bezwaar wil maken tegen het definitieve subsidiebesluit dient dat bij UWV te doen binnen de bezwaartermijn van 6 weken. Je kunt een advocaat bestuursrecht dit ook laten doen, maar je kunt het ook zelf doen. Omdat subsidieprocedures juridisch complex zijn en de financiële belangen groot kunnen zijn, is het zinvol een bestuursrecht advocaat in te schakelen. Een advocaat bestuursrecht is gespecialiseerd in het procederen over overheidsbesluiten en maatregelen. In het bezwaarschrift dient het bezwaar tegen het besluit waar het om gaat toegelicht te worden. Het besluit zelf dient duidelijk genoemd te worden en bijgesloten te worden. Tevens dienen alle personalia van de belanghebbenden vermeld te worden. Het bezwaarschrift wordt behandeld door het UWV zelf. Binnen 12 weken na indiening van het bezwaarschrift bij het UWV dient beslist te worden op het bezwaar. De beslissing kan éénmaal uitgesteld worden door het bestuursorgaan. Indien binnen de beslistermijn geen beslissing op bezwaar is genomen, dan kan het bestuursorgaan in gebreke gesteld worden. Als daarna binnen 14 dagen dan nog geen beslissing op het bezwaar is genomen, dan kan beroep ingesteld worden bij de rechtbank wegens een fictieve weigering. Als de beslissing op bezwaar negatief is dan kan binnen 6 weken na de datum van de beslissing op bezwaar beroep aangetekend kan worden bij de bevoegde rechtbank. Dan pas kan de bestuursrechter het subsidiebesluit inhoudelijk beoordelen.

Voorlopige voorziening bij rechter vragen bij financiële nood

Indien de NOW tegemoetkoming wordt terug gevorderd terwijl de bezwaar- of beroepsprocedure loopt dan kan dat financieel problematisch zijn. Als gevaar voor continuïteit van het bedrijf ontstaat of een financiële noodsituatie ontstaat dan kan door een advocaat bij de voorzieningenrechter in kort geding een voorlopige voorziening vorderen met als doel dat de invordering door de UWV wordt opgeschort tijdens de procedure. De financiële noodsituatie moet aangetoond worden, bijvoorbeeld door en verklaring van een accountant. De rechter kan eventueel ook andere voorlopige voorzieningen treffen voor de duur van de lopen ende bezwaar- of beroepsprocedure.

Verrekenen en terugvorderen NOW voorschot

Betaalde voorschotten worden verrekend met de toegekende subsidie geldsom. Onverschuldigd betaalde voorschotten kunnen worden teruggevorderd. Het UWV kan het terug te vorderen bedrag bij dwangbevel invorderen voor zover deze bevoegdheid ook ten aanzien van de terugvordering van de hoofdsom van de subsidie is toegekend. Het UWV aan de beschikking tot verlening van een voorschot voorschriften verbinden. De situatie dat invordering tot financiële nood leidt besprak ik hierboven al.

Invorderen van het subsidiebedrag of voorschot bij dwangbevel

Zowel het voorschot als het definitieve subsidiebedrag kan teruggevorderd worden. Dat heet juridisch invorderen. Indien (een gedeelte van) het voorschot moet worden terug betaald en daarvoor een invorderingsbesluit is genomen dan kan met een dwangbevel dat bedrag terug gevorderd worden. De deurwaarder kan op basis van dat dwangbevel beslag leggen of executiemaatregelen treffen om betaling te verkrijgen. Indien er nog bezwaar of beroep aanhangig is tegen het subsidiebesluit ka kan de invordering opgeschort worden desnoods door tussenkomst van de voorzieningenrechter. De lopende bezwaar- of beroepsprocedure wordt geacht ook gericht te zijn tegen het invorderingsbesluit. Tegen dat besluit kan wel bezwaar gemaakt worden, maar de rechtmatigheid van het subsidiebesluit wordt daarbij niet beoordeeld, tenzij er een bijzondere situatie is waarom dat wel zou moeten.

Uitstel van betaling vragen indien je subsidie moet terugbetalen

In artikel 4:94 Awb is bepaald dat het UWV op verzoek uitstel van (terug)betaling kan verlenen. Overigens kan de subsidieaanvrager ook altijd vragen om een betalingsregeling indien er terugbetaald moet worden. Gedurende het uitstel kan het UWV als bestuursorgaan niet aanmanen of invorderen. De beschikking tot uitstel van betaling vermeldt de termijn waarvoor het uitstel geldt. Het UWV kan aan de beschikking tot uitstel van betaling voorschriften verbinden. Het UWV kan de beschikking tot uitstel van betaling of tot verlening van een voorschot ook intrekken of wijzigen:

a. indien de voorschriften niet worden nageleefd;

b. indien de wederpartij onjuiste of onvolledige gegevens heeft verstrekt en de verstrekking van juiste of volledige gegevens tot een andere beschikking zou hebben geleid, of

c. voor zover veranderde omstandigheden zich verzetten tegen voortduring van het uitstel onderscheidenlijk tegen de verlening van het voorschot.