Bij welke partij kun je een vergeetrechtverzoek indienen? Zoekmachines, websites en AI-diensten uitgelegd
Categorie: Privacyrecht
Het recht om vergeten te worden geeft de mogelijkheid om bepaalde zoekresultaten te laten verwijderen. Toch is niet altijd duidelijk bij welke partij zo’n verzoek moet worden ingediend. Gaat het om de zoekmachine, de website eigenaar of zelfs een aanbieder van een AI zoekdienst? In deze blog leg ik uit hoe het vergeetrecht werkt voor verschillende soorten verwerkingsverantwoordelijken, en welke routes in de praktijk het meest effectief zijn.
Bij welke partijen een vergeetrechtverzoek indienen?
Het recht om vergeten te worden richt zich in eerste instantie op zoekmachines. Zij bepalen welke informatie via naam gebonden zoekopdrachten zichtbaar wordt. Google, Bing en Yahoo zijn de bekendste aanbieders. Er zijn ook zoekdiensten die hun index gebruiken, zoals DuckDuckGo (via Bing) en Lycos (via Yahoo). Een verwijderverzoek bij de bronzoekmachine werkt dan automatisch door naar deze afgeleide diensten.
Naast de zoekmachine kan ook de website eigenaar worden benaderd. Hij is verantwoordelijk voor de persoonsgegevens die op zijn eigen site staan. In sommige gevallen kan een artikel worden geanonimiseerd. In andere gevallen kan het met een technische maatregel onvindbaar worden gemaakt via zoekmachines, bijvoorbeeld door een noindex tag toe te voegen. Deze afweging hangt vaak samen met de nieuwswaarde en het tijdsverloop.
Website beheerders en redacties hebben een zelfstandige verantwoordelijkheid onder de AVG. Zij moeten beoordelen of het publiceren van persoonsgegevens nog gerechtvaardigd is. Bij oudere artikelen neemt de relevantie hiervan vaak af, waardoor er meer ruimte ontstaat om gegevens aan te passen of te verwijderen.
Geldt het vergeetrecht ook voor AI‑zoekdiensten zoals ChatGPT en Copilot?
Steeds meer mensen gebruiken AI zoekdiensten zoals ChatGPT, Microsoft Copilot, Perplexity of de AI modus van Google Search. Deze systemen genereren antwoorden op basis van openbare bronnen, waaronder de zoekresultaten van Google of Bing. Als een link uit de zoekindex verdwijnt, verdwijnt deze meestal ook uit de data input van AI systemen.
Een geslaagd verwijderverzoek bij een zoekmachine heeft daarom vaak indirect effect op AI zoekdiensten. Zij kunnen de betreffende informatie dan niet langer als bron gebruiken. Dit maakt de klassieke route via Google of Bing in de praktijk noch steeds het meest effectief.
Sommige aanbieders, zoals OpenAI, hebben daarnaast een eigen formulier voor verwijderverzoeken. Dit gebied is juridisch nog in ontwikkeling. Het is nog niet duidelijk hoe deze verzoeken worden beoordeeld en welke juridische maatstaven daarbij worden gehanteerd. Voorlopig blijft het vergeetrecht het meest uitgewerkt bij reguliere zoekmachines.
Geldt het vergeetrecht ook voor mensen buiten de EU?
Het recht om vergeten te worden is gebaseerd op de Europese Algemene verordening gegevensbescherming. Het geldt voor iedereen van wie persoonsgegevens in Europese zoekresultaten verschijnen, ongeacht nationaliteit of verblijfplaats. Een betrokkene hoeft dus niet in de EU te wonen om een verzoek te kunnen doen.
De werking van het vergeetrecht is wel beperkt tot zoekopdrachten binnen de EU. Iemand die buiten de EU zoekt, bijvoorbeeld in de Verenigde Staten, krijgt de resultaten nog steeds te zien. Voor de meeste vormt dit geen praktisch probleem, omdat reputatieschade doorgaans ontstaat binnen de Europese context.
Conclusie: bij wie kunt u terecht met een vergeetrechtverzoek?
Het vergeetrecht kan bij verschillende partijen worden ingeroepen. Dat maakt het een breed toepasbaar instrument die online vindbaarheid willen beperken. Door de juiste route te kiezen kan vaak snel worden bereikt dat informatie minder prominent zichtbaar is.
Heeft u vragen over het verwijderen van Google zoekresultaten, het recht om vergeten te worden (AVG) of wilt u weten of uw situatie kansrijk is? Een advocaat privacyrecht kan beoordelen of een Google verzoek tot verwijdering persoonsgegevens juridisch haalbaar is.
Dit is blog 4 in de blogreeks over het vergeetrecht. Wil jij weten wat de belangrijkste voor- en nadelen zijn van het vergeetrecht, lees dan de volgende blog. Wil je liever weten welke vergeetrechtverzoeken doorgaans succesvol zijn, lees dan de vorige blog.