22 augustus 2014

Boete door overkreditering

Categorie: Bestuursrecht

De juridische basis voor het boetebesluit is artikel 4:34 lid 2 van de Wet of het financieel toezicht. In dit artikel staat:

De aanbieder gaat geen overeenkomst inzake krediet aan met een consument en gaat niet over tot een belangrijke verhoging van de kredietlimiet of de som van de bedragen die op grond van een bestaande kredietovereenkomst aan de consument ter beschikking zijn gesteld. Indien dit, met het oog op overkreditering van de consument, onverantwoord is.

Dit betreft aldus een betrekkelijk open norm die ingevuld wordt door (onder meer) gedragscodes. Zo bestaat er de gedragscode van de vereniging financieringsondernemingen in Nederland (VFN gedragscode). Mercedes-Benz voert dan ook aan dat de VFN gedragscode geen wettelijke norm is en dat de AFM ten onrechte deze als wettelijke norm uitlegt. Eveneens voert Mercedes-Benz aan dat het boetebesluit in strijd is met het handhavingsbeleid van de AFM en DNB. Eerder schreef ik als advocaat financieel recht al over het handhavingsbeleid, waarin AFM en DNB duidelijk maken welk beleid ze hebben ten aanzien van (bijvoorbeeld) het opleggen van een boete, het geven van een aanwijzing, een last onder dwangsom. Mercedes-Benz geeft aan dat op grond van het handhavingsbeleid AFM had kunnen volstaan met een norm overdragend gesprek, ook omdat het hier ging (volgens Mercedes-Benz) om een gering aantal overtredingen.

Boete overkreditering bezwaar maken

De AFM beslist op dit bezwaar tegen de bestuurlijke boete als volgt.

Ten aanzien van de gedragscode geeft de AFM aan dat zij al in juli 2008 heeft kenbaar gemaakt dat de normen in de VFM gedragscode wat haar betreft een minimale invulling zijn van de wettelijk open norm en dat zij deze normen (mede gelet op het belang van een gelijk speelveld) strikt zal gaan handhaven. Volgens de AFM betekent dat nog niet dat de VFN gedragscode hiermee tot een wettelijke norm is verheven, maar dat deze gedragscode slechts een manier is om te voldoen aan de norm van onder andere 4:34 Wft. De AFM geeft aan dat het hier gaat om een open norm die de AFM heeft ingevuld en waarvan zij heeft aangegeven op welke wijze zij deze zou invullen.

Advocaat over handhavingsbeleid AFM

Voor wat betreft het standpunt dat er sprake zou zijn van strijd met het handhavingsbeleid stelt de AFM dat Mercedes-Benz op selectieve wijze het handhavingsbeleid leest. Zo geeft zij aan dat het handhavingsbeleid AFM en DNB niet op rigide wijze bepaalt op welke wijze maatregelen getroffen dient te worden. Zo verwijst zij naar de volgende passage in het handhavingsbeleid:

dit betekent overigens niet dat in alle gevallen waarin een overtreding van de financiële wet- en regelgeving door een onder toezicht staande onderneming wordt geconstateerd, in eerste instantie een norm overdragend gesprek zal worden gevoerd of een waarschuwingsbrief zal worden verzonden. Of de toezichthouders daartoe overgaan, zal altijd afhangen van de omstandigheden van het geval en van de weging van de factoren die daarbij een rol spelen, zoals hierna is uitgewerkt in paragraaf 4.

Met andere woorden: de AFM is vrij in de wijze waarop zij handhaaft en hoeft niet altijd te volstaan met en norm overdragend gesprek. Dat hangt af van de ernst van de overtreding en de weging van de factoren zoals genoemd in het handhavingsbeleid. Daar komt dan nog bij dat de overtreding van artikel 4:34 lid 2 Wft strafbaar is gesteld met de hoogste boetecategorie en daarmee wordt gekwalificeerd als een zware overtreding. Het is om die reden dat het bezwaar wordt verworpen en de boete wordt gehandhaafd.

Advocaat AFM geeft advies over boetebesluit

Indien u vragen hebt over bovenstaand artikel of indien u geconfronteerd wordt met een boete van de AFM, dan kunt u altijd contact opnemen met on

http://www.dnb.nl/binaries/Hoe%20beslissen%20de%20AFM%20en%20DNB%20over%20een%20maatregel%20na%20een%20overtreding_tcm46-252192.pdf