6 juni 2024

Corporate Governance: wat is het en waarom is het relevant voor het MKB?

Categorie: Fusies en overnames, Ondernemingsrecht

Wat zijn de verantwoordelijkheden en verplichtingen van een bestuurder? Welke bevoegdheden heeft een aandeelhouder? En hoe verhouden de verschillende organen binnen een onderneming zich tot elkaar?

Deze vragen draaien allemaal om corporate governance, een populaire term in het ondernemingsrecht die niet alleen grote bedrijven, maar ook bij midden- en kleinbedrijf (MKB) zeer relevant is.

Wat is Corporate Governance?

Corporate governance gaat over goed bestuur van een vennootschap en het juiste toezicht daarop. Het ziet daarbij op het functioneren van de organen van de vennootschap, waarbij hun onderlinge verhouding in het bijzonder een rol speelt alsook hun taken en bevoegdheden en de manier waarop zij deze invullen. Integriteit en transparantie spelen hierbij een centrale rol. Dit bevordert niet alleen de waarden van een onderneming, maar beschermt ook de belangen van alle betrokken partijen.

Corporate Governance code

Sinds 1 januari 2004 zijn EU-lidstaten verplicht om een corporate governance code op te stellen. In beginsel is de Nederlandse Corporate Governance Code (Code) alleen gericht op het verbeteren van goed bestuur bij beursvennootschappen. Voor niet beursgenoteerde ondernemingen kent de Code dan ook geen wettelijke basis. Dit wil echter niet zeggen dat de Code niet belangrijk is voor (niet-beursgenoteerde) MKB-ondernemingen.

Zeker ook bij MKB-ondernemingen is het erg belangrijk dat de interne governance goed op orde is. De Code kan dienen als leidraad voor het vormgeven van de taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden van de organen. Daarnaast geeft de Code een invulling aan de wettelijke taak van een bestuurder, waarbij een bestuurder gehouden is om zich (o.a.) tegenover de rechtspersoon zijn taak behoorlijk te vervullen ( 2:9 BW). Door deze invulling, wordt er steeds vaker in rechte een beroep op de Code gedaan in aansprakelijkheidsprocedures en procedures bij de Ondernemingskamer. Dit wordt ook wel de reflexwerking van de Code genoemd.

Corporate governance is ook belangrijk voor het succes en de groei van een onderneming. Wanneer de governance niet goed geregeld is, of niet op de juiste manier wordt onderhouden, kan dit de groei van een onderneming belemmeren. Daarnaast  hechten ook potentiële investeerders waarde aan een goed bestuur, omdat het de stabiliteit van een vennootschap bevordert en het vermogen vergroot om zich aan te passen aan veranderende omstandigheden. Een goede passende Governance is dus essentieel om uw bedrijf klaar te maken voor een nieuwe investeringsronde of zelfs een mogelijke Exit.

Onderlinge verhoudingen in de vennootschap.

Corporate governance zorgt voor een helder overzicht van de verantwoordelijkheden en bevoegdheden van de organen binnen een vennootschap. Het bestuur is belast met het besturen van de vennootschap. Het moet hierbij opereren binnen de regels van de statuten en de belangen van alle betrokkenen in overweging nemen. Bij het niet naleven hiervan kunnen zowel het bestuur als de bestuurders zelf aansprakelijk worden gesteld. De belangrijkste taken van het bestuur omvatten onder andere het:

  • bepalen en uitvoeren van de strategie;
  • nauwkeurig bijhouden van administratie;
  • opmaken van de jaarrekening (binnen vijf maanden na het einde van het boekjaar);
  • opstellen en delen van financiële stukken met de Algemene Vergadering; en
  • organiseren van bestuurs- en aandeelhoudersvergaderingen.

Het bestuur kan daarnaast interne richtlijnen over de werkwijze vastleggen in een directiereglement. Hierbij gaat het om zaken zoals vergaderfrequentie, besluitvormingsprocedures en takenverdeling binnen het bestuur.

De Algemene Vergadering heeft alle bevoegdheden die niet aan het bestuur of anderen zijn toegekend. Dit omvat het:

  • goedkeuren van de jaarrekening;
  • benoemen en ontslaan van bestuurders en commissarissen;
  • goedkeuren van belangrijke bedrijfsstructuurwijzigingen zoals fusies en splitsingen; en
  • besluiten over de uitkering van dividend aan aandeelhouders.

De verhoudingen tussen de aandeelhouders onderling wordt geregeld in een aandeelhoudersovereenkomst. Dit is een contract tussen de aandeelhouders waarin afspraken staan over zaken zoals stemmen, winstverdeling, aandelentransacties en hoe om te gaan met geschillen. Het helpt bij het creëren van duidelijkheid en voorkomt mogelijke problemen tussen de aandeelhouders.

Tot slot houdt de Raad van Toezicht (RvC) – indien aanwezig – toezicht op het bestuur en adviseert waar nodig. Dit omvat bijvoorbeeld:

  • het controleren van het beleid van het bestuur en de algemene gang van zaken binnen de vennootschap;
  • gevraagd en ongevraagd advies geven aan het bestuur; en
  • (indien van toepassing) het benoemen en ontslaan van bestuurders.

Advies van Blenheim Advocaten

De advocaten van Blenheim zijn deskundig op het gebied van corporate governance en helpen u graag verder met al uw vragen over een goed bestuur.