Het recht om vergeten te worden: wat betekent het en hoe werkt het?
Categorie: Privacyrecht
Informatie die online verschijnt, blijft vaak langdurig zichtbaar in Google zoekresultaten. Voor ondernemers en particulieren kan dit grote gevolgen hebben wanneer oude of negatieve berichten blijven opduiken bij een naamzoekopdracht. Denk aan situaties waarin men een naam wil verwijderen uit Google, een artikel wil laten verwijderen uit Google of negatieve zoekresultaten wil laten verwijderen.
De Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) biedt hiervoor een belangrijk instrument: het recht om vergeten te worden. Via een verzoek tot verwijdering bij Google kan worden gevraagd om bepaalde persoonsgegevens uit Google zoekresultaten te laten verwijderen, zonder dat het originele artikel hoeft te verdwijnen. In deze blog leggen we uit hoe het vergeetrecht werkt en wanneer een dergelijk verzoek kans van slagen heeft.
Wat is het recht om vergeten te worden?
Het recht om vergeten te worden (AVG) volgt uit artikel 17 AVG, het recht op gegevenswissing. Dit recht maakt het mogelijk om een Google verzoek tot verwijdering van persoonsgegevens in te dienen wanneer deze persoonsgegevens bevatten die niet langer relevant zijn. Het gaat daarbij niet om het verwijderen uit Google zoekresultaten van het oorspronkelijke artikel, maar om het weghalen van de koppeling tussen de naam van een persoon en het zoekresultaat.
Dit betekent dat de website zelf blijft bestaan, maar dat Google het resultaat niet meer toont wanneer iemand op de naam van de betrokkene zoekt. De informatie kan nog wel verschijnen bij zoekopdrachten op het onderwerp, zoals “faillissement” of “vonnis”. Het recht beschermt daarmee de dagelijkse reputatie van een persoon, zonder dat de bron wordt verwijderd. Voor ondernemers kan dit van belang zijn wanneer verouderde of onvolledige berichtgeving nog steeds invloed heeft op zakenrelaties, opdrachtgevers of sollicitatieprocedures.
Hoe werkt het recht om vergeten te worden?
Een verzoek tot verwijdering van zoekresultaten kan worden ingediend via het officiële formulier van Google. In dat formulier wordt gevraagd om de URL’s die moeten worden verwijderd, de naam waarop de resultaten niet meer mogen verschijnen en de reden waarom de informatie volgens de betrokkene onjuist, verouderd of irrelevant is.
Google beoordeelt alleen zoekopdrachten die rechtstreeks op de naam zijn gericht. Een verzoek werkt dus niet wanneer iemand zoekt op een bedrijfsnaam, productnaam of trefwoorden die niet aan de persoon zijn gekoppeld.
De kwaliteit van de motivering is belangrijk. Ondernemers die een verzoek indienen, moeten duidelijk uitleggen waarom de informatie niet langer relevant is. Een korte toelichting of algemene klacht over reputatieschade is meestal onvoldoende.
Hoe beoordeelt Google een vergeetrechtverzoek?
Bij ieder verzoek maakt Google een belangenafweging. Aan de ene kant staat het recht op privacy van de betrokkene. Aan de andere kant staat het belang van het publiek om toegang te hebben tot informatie. Daarbij kijkt Google onder meer naar:
- hoe oud de informatie is
- of de informatie nog juist en volledig is
- of de betrokkene een rol speelt in het publieke leven
- of er een publiek belang bestaat bij toegang tot de gegevens
De rechtspraak van het Hof van Justitie van de EU bepaalt dat Google in twijfelgevallen moet verwijderen. In de praktijk hanteert Google echter een strenge toets. Verzoeken worden regelmatig afgewezen omdat de motivering onvoldoende concreet is of omdat Google het publieke belang zwaarder laat wegen dan de persoonlijke gevolgen.
Voor ondernemers betekent dit dat een zorgvuldig opgesteld verzoek noodzakelijk is. Een inhoudelijke juridische onderbouwing vergroot de kans op succes.
Werkt het vergeetrecht alleen voor persoonsnamen?
Het vergeetrecht geldt uitsluitend voor natuurlijke personen. Bedrijven kunnen geen beroep doen op het recht op gegevenswissing. Google verwijdert daarom geen zoekresultaten die gekoppeld zijn aan bedrijfsnamen of handelsnamen.
Toch zijn er situaties waarin een bedrijfsnaam indirect leidt tot een succesvol verzoek. Dit kan bijvoorbeeld wanneer een bedrijfsnaam bestaat uit een persoonsnaam of wanneer een eenmanszaak direct verwijst naar de ondernemer. In die gevallen kan Google besluiten dat de informatie herleidbaar is tot een persoon en daarmee onder het vergeetrecht valt.
Daarnaast kan het verzoek worden ingediend voor varianten op de naam, zoals een meisjesnaam, pseudoniem of initialen, wanneer deze aantoonbaar worden gebruikt.
Werkt het vergeetrecht ook buiten Nederland en België?
Het recht om vergeten te worden geldt binnen de gehele Europese Unie. De resultaten worden verwijderd uit alle Europese versies van Google, zoals Google.nl, Google.be en Google.de. Ook in het Verenigd Koninkrijk wordt het recht meestal erkend, hoewel dit formeel een afzonderlijke toetsing is sinds de Brexit.
Buiten de EU is het recht niet van toepassing. Zoekresultaten blijven daardoor zichtbaar in landen zoals de Verenigde Staten of de Verenigde Arabische Emiraten. Voor ondernemers vormt dit in de praktijk vaak geen groot probleem, omdat reputatieschade meestal ontstaat binnen de regio waarin iemand woont en werkt.
Wat betekent dit in de praktijk voor ondernemers?
Voor ondernemers kan het recht om vergeten te worden een hulpmiddel zijn wanneer oude of schadelijke informatie nog steeds zichtbaar is in zoekmachines. Dit speelt vooral bij berichtgeving over faillissementen, zakelijke conflicten, procedures of verouderde mediaberichten.
Een verzoek kan helpen om de online vindbaarheid van dergelijke informatie te beperken. Tegelijk is het belangrijk om rekening te houden met de strenge toetsing door Google. Ondernemers die een verzoek willen indienen, moeten daarom:
- duidelijk omschrijven welke URL’s verwijderd moeten worden;
- goed motiveren waarom de informatie onjuist, verouderd of irrelevant is;
- uitleggen welk persoonlijk belang wordt geraakt;
- rekening houden met de mogelijkheid dat Google aanvullende informatie vraagt.
Een goede voorbereiding vergroot de kans dat Google het verzoek inwilligt.
Conclusie
Het recht om vergeten te worden biedt ondernemers een mogelijkheid om verouderde of schadelijke zoekresultaten minder zichtbaar te maken. De wettelijke kaders zijn duidelijk, maar de toepassing door Google is streng. Een zorgvuldig gemotiveerd verzoek is daarom belangrijk. Wie te maken heeft met oude online berichtgeving, kan met dit recht de eigen reputatie beter beschermen.
Heeft u vragen over het verwijderen van Google zoekresultaten, het recht om vergeten te worden (AVG) of wilt u weten of uw situatie kansrijk is? Een advocaat privacyrecht kan beoordelen of een Google verzoek tot verwijdering persoonsgegevens juridisch haalbaar is.