Steeds meer ondernemers en particulieren krijgen te maken met strengere Wwft (Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme) controles. In de praktijk horen we regelmatig dezelfde zorg:
“Als mijn bank de relatie opzegt vanwege de Wwft, raak ik dan ook mijn hypotheek kwijt?”
Een recente uitspraak van de Rechtbank Midden Nederland van 5 november 2025 (ECLI:NL:RBMNE:2025:5725) brengt daarin belangrijke duidelijkheid. De rechter bevestigt dat banken niet zonder meer de hypotheek mogen opzeggen met een beroep op de Wwft. Dat is essentieel voor iedereen die vreest dat een Wwft onderzoek direct kan leiden tot het verlies van de woning. In deze blog bespreken we wat deze uitspraak betekent, waarom de bank in deze zaak te ver ging en welke stappen u kunt zetten als uw bankrelatie wordt beëindigd.
Wat speelde er in deze zaak?
Een klant had al meer dan vijftien jaar particuliere rekeningen, zakelijke rekeningen én een hypotheek bij dezelfde bank. Na internationale overboekingen en contante opnames startte de bank een Wwft onderzoek. Volgens de bank leverde de klant onvoldoende informatie aan.
Daarop beëindigde de bank de volledige relatie, inclusief de hypotheek. Daarbij werd de hypotheek direct opeisbaar gesteld voor € 214.000, met een termijn van slechts zeven dagen. Tegelijkertijd werden de betaalrekeningen geblokkeerd en volgde meteen een BKR registratie code 2, waardoor oversluiten vrijwel onmogelijk werd.
Wwft plichten geven géén vrijbrief om een hypotheek zomaar te beëindigen
De Wwft verplicht banken inderdaad om een klantrelatie te beëindigen wanneer een cliënt onvoldoende meewerkt aan het cliëntenonderzoek (artikel 3 en 5 lid 3 Wwft). Maar dit betekent niet dat de bank daardoor:
- ook de hypotheek automatisch mag opzeggen;
- en onredelijk korte termijn mag hanteren;
- direct een zware BKR registratie mag doorgeven;
- maatregelen mag nemen die oversluiten onmogelijk maken.
De rechter legt uit dat een bank, óók bij een opzegging op grond van de Wwft, gebonden blijft aan haar zorgplicht (artikel 2 lid 1 Algemene Bankvoorwaarden) en aan redelijkheid en billijkheid.
Waarom ging de bank in deze zaak te ver?
De rechtbank benoemt vijf omstandigheden die samen leiden tot de conclusie dat de hypotheekopzegging onaanvaardbaar was.
1. Geen waarschuwing vooraf
De klant was nooit geïnformeerd dat ook de hypotheek gevaar liep. Dat stond pas in de opzegbrief, op een moment dat meewerken niets meer opleverde.
2. Een termijn van zeven dagen is onrealistisch
Een hypotheek oversluiten in één week is praktisch onmogelijk, zeker met geblokkeerde rekeningen.
3. Blokkeren van alle rekeningen
De klant kon niet bij zijn eigen geld, terwijl de bank wél verwachtte dat hij “zou anticiperen” op de opzegging.
4. Onmiddellijke BKR registratie
Een BKR code 2 maakt herfinancieren nagenoeg onmogelijk. De bank zette daarmee het enige reële alternatief van de klant buitenspel.
5. Het Wwft onderzoek had geen enkele relatie met de hypotheekbetalingen
Er was geen twijfel over de herkomst van de inkomsten waarmee de maandelijkse lasten werden voldaan.
Door deze factoren samen concludeerde de rechtbank dat de opzegging “naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar” was. De hypotheek bleef dus in stand.
Waarom weegt de hypotheek zwaarder dan andere bankproducten?
De rechtbank benadrukt dat een hypotheek een essentieel product is. Het gaat om woonzekerheid, een fundamentele levensbehoefte. In tijden van een krappe woningmarkt is het risico om de woning te verliezen bijzonder ingrijpend. Daarom geldt voor banken een zwaardere zorgplicht bij het beëindigen van een hypotheek, ook wanneer zij op grond van de Wwft verplicht zijn de klantrelatie te beëindigen.
Belangrijke overwegingen van de rechtbank:
- Heeft het Wwft onderzoek direct verband met de hypotheekbetalingen?
- Is de klant duidelijk gewaarschuwd dat de hypotheek in gevaar kan komen?
- Heeft de klant voldoende tijd gekregen om maatregelen te treffen?
- Heeft de bank de impact op de woning voldoende meegewogen?
In deze zaak was dat duidelijk niet zo.
Wat kunt u doen als uw bankrelatie wordt opgezegd?
In de praktijk zien we regelmatig dat onduidelijke communicatie van banken tot grote onrust leidt. Daarom is het cruciaal om snel te handelen.
Waar moet u op letten?
- Reageer tijdig en schriftelijk op een brief van de bank en laat altijd weten dat u meewerkt met het onderzoek.
- Geef aan welke informatie u kunt aanleveren en corrigeer onjuistheden.
- Laat de brief juridisch beoordelen, veel opzeggingen blijken niet rechtsgeldig.
- Wacht niet af, zeker niet wanneer rekeningen zijn geblokkeerd of een BKR code dreigt.
Deze recente uitspraak laat zien dat de rechter bereid is in te grijpen wanneer banken hun zorgplicht onvoldoende naleven.
Conclusie
Deze uitspraak bevestigt dat een bank niet zomaar een hypotheek mag beëindigen onder verwijzing naar de Wwft. Banken moeten rekening houden met uw belangen, zeker wanneer de woonzekerheid op het spel staat.
Ontvangt u een brief over een Wwft onderzoek of een opzegging van uw bankrelatie? Laat u dan tijdig adviseren. Dit voorkomt dat u onnodig in de problemen komt en biedt duidelijkheid over uw positie én uw woning.