15 december 2014

Verhoging opslag bij renteswap

Categorie: Bestuursrecht

Verhoging opslag op lening bij renteswap

Renteswaps staan tegenwoordig flink in de belangstelling. Niet alleen de Autoriteit Financiële Markten (AFM) heeft naar aanleiding van een onderzoek geconcludeerd dat banken bij hun advisering van renteswap zijn tekortgeschoten, maar ook diverse rechtbanken hebben vastgesteld dat banken ondernemers onvoldoende hebben geïnformeerd over de financiële gevolgen en risico’s van een renteswap. Zelfs het Klachteninstituut Financiële Dienstverlening (KiFiD) onderzoekt of zij als onafhankelijke geschillencommissie zal optreden tegen renteswaps die door banken zijn geadviseerd.

### Vaste rente bij renteswap?

Banken hebben renteswaps vaak verkocht als producten waarmee de rente wordt gefixeerd en/of de rente wordt vastgezet. Vaak werden alternatieven, zoals een vastrentende lening niet voorgehouden en werden ondernemers min of meer gedwongen om een renteswap af te sluiten. Hoewel ondernemers in de veronderstelling verkeerden, en daar ook in werden gehouden door de bank, dat met een renteswap de rentelasten gefixeerd zouden worden, werden ondernemers geconfronteerd met een verhoging van de opslag op de lening. Dit, terwijl de ondernemers juist dachten dat zij door middel van een renteswap (en de daarbij behorende EURIBOR lening) een vaste rente bij renteswap zouden betalen.

### Opslag bij renteswap

Vaak bestaat de opslag bij een renteswap uit twee componenten: een liquiditeitstoeslag en een risico-opslag. De liquiditeitsopslag wordt vaak verhoogd met een beroep op gewijzigde economische omstandigheden, waardoor de lening voor de banken duurder zou zijn geworden.
De risico-opslag zou zien op de financiële positie van de klant. Wanneer in de visie van de bank de financiële positie van de klant slecht is geworden, dan vereist de bank, naar haar zeggen, een verhoging van de opslag waardoor zij meer zekerheid verkrijgt. De banken stellen dan voorts dat zij bevoegd zijn de opslag eenzijdig te verhogen, waarbij zij verwijzen naar de algemene voorwaarden van de lening en/of de leningsovereenkomst zelf.
Het verhogen van deze opslagen levert echter vaak dubbele rentelasten op voor de klant. Dit wringt, helemaal omdat de EURIBOR extreem laag staat en ondernemers de renteswap niet zomaar voortijdig kunnen beëindigen. Omdat de rente immers zodanig laag staat, hebben renteswaps een grote negatieve marktwaarde, die bij voortijdige beëindiging van de renteswap door banken opgeëist wordt. Met andere woorden: klanten zitten vast aan een renteswap en worden door banken gedwongen dubbele rentelasten te betalen, daar waar banken dubbel profiteren.
Het komt er dus op neer dat ondernemers helemaal geen vaste rente betalen, maar hun rentelasten in feite variabel zijn. De AFM heeft over dit onderwerp aangegeven dat banken ondernemers duidelijk moeten informeren dat de risico- en de liquiditeitsopslagen op de variabele lening niet onder de renteswap vallen. De Autoriteit Financiële Markten heeft daarover het volgende geschreven:
***“Een tweede punt van aandacht is de communicatie over de renteopslag op het basistarief (bijvoorbeeld Euribor). Zo is het de AFM opgevallen dat banken in hun informatieverstrekking onvoldoende duidelijk laten blijken dat een renteswap geen garanties biedt tegen stijgende rentelasten als gevolg van stijging van de risico-opslagen. De risico- en liquiditeitsopslagen die banken doorberekenen aan de cliënten vallen niet onder de swap, alleen de marktrente is gefixeerd. Gelet op de ontwikkelingen in de afgelopen jaren dient dit aspect duidelijker in de informatievoorziening naar voren te komen.”***
Ook is er inmiddels steeds meer rechtspraak over deze problematiek, te weten dat er sprake is van een langdurige en dat de bank tussentijds de opslag verhoogt. Dit terwijl de variabele rente op de EURIBOR lening extreem laag staat. De bank profiteert dus uit hoofde van de renteswap (zij hoeft namelijk een hele lage rente te betalen) en tegelijkertijd verhoogt de bank ook nog eens de opslag op de financiering. Wij behandelen steeds meer zaken van klanten waarbij dit aan de hand is. Ter beoordeling van de vraag of bezwaar maken tegen de opslag en mogelijk schadevergoeding gevorderd kan worden, is van belang wat destijds besproken is met de bank;
Is gesproken over een opslag die bovenop het variabele rentepercentage komt van de lening?
Is gesproken over het feit dat de opslag variabel is en dus kan worden verhoogd?
Uit een recente uitspraak van de Rechtbank Amsterdam (http://uitspraken.rechtspraak.nl/inziendocument?id=ECLI:NL:RBAMS:2013:8687) vloeit voort dat wanneer een onderneming veelvuldig over de opslag heeft onderhandeld, een onderneming niet eenvoudig kan stellen dat hij niet wist dat er sprake was van een opslag.

### Advocaat renteswap

Steeds meer ondernemers richting zich tot de rechtbank vanwege voornoemde problemen. Indien u juridisch advies wenst over uw rechtspositie en welke juridische stappen mogelijk zijn, dan kunt u altijd contact opnemen met advocaat renteswap [Lisa Jie Sam Foek](http://www.advocaten-amsterdam.nl/category/12/Financieel%20recht) (020 52 10 100 of ljiesamfoek@blenheim.nl).