Regelgeving voor bemiddeling van arbeidsmigranten aangescherpt

Iemand die buitenlands personeel inhuurt of uitleent, moet naast de regels van de Waadi ook aan de regels van de Wet arbeid vreemdelingen (Wav) voldoen. Zowel inhuren/inlenen als uitzenden of bemiddelen van personeel waaronder ook arbeidsmigranten is gebonden aan regels uit de Wet allocatie arbeid door intermediairs (Waadi). Artikel 7a van de Waadi regelt dat iemand die arbeidskrachten ter beschikking stelt, als uitlener geregistreerd moet staan in het handelsregister van de Kamer van Koophandel. Dit is de registratieplicht Waadi.  En er is een nieuwe wet aangenomen: Wet toelating terbeschikkingstelling van arbeidskrachten (Wtta); ook de Wet Bibob wordt van toepassing op de vergunningprocedure voor bemiddelaars die een toelating aanvragen. Er zijn daarom diverse wijzigingen in de Wet Allocatie Arbeidskrachten door intermediairs en enige andere wetten in verband met de invoering van regels voor het verlenen van toelating voor het ter beschikking stellen van arbeidskrachten.

Uitzenden of bemiddelen van personeel en arbeidsmigranten

Een personeelsintermediair kan optreden als bemiddelaar tussen een werkgever en een werknemer, als personeel als volgt uitzenden:

• Bij arbeidsbemiddeling brengt een intermediair een werkgever en een arbeidskracht met elkaar in contact om een arbeidsovereenkomst tussen de werkgever en de arbeidskracht tot stand te brengen.
• Bij uitzenden of het ter beschikking stellen van een arbeidskracht wordt er geen arbeidsovereenkomst gesloten tussen de inlener en de arbeidskracht. De intermediair stelt in dat geval de arbeidskracht aan de inlener tegen een vergoeding beschikbaar ‘om onder diens toezicht en leiding te werken’. De werknemer (bijvoorbeeld een uitzendkracht) is in dat geval in dienst van de intermediair en wordt dus ook betaald door de intermediair.

Regelgeving voor inleners en uitleners van personeel, waaronder arbeidsmigranten

Personeel waaronder ook arbeidsmigranten kan op verschillende manier ter werk gesteld worden voor degene die het personeel inhuurt. Bijvoorbeeld met contracting en het ter beschikking stellen van arbeidskrachten, zoals uitzending of payrolling. Er is een handreiking die is bedoeld om ondernemingen en werknemers handvatten te bieden bij het maken van onderscheid tussen contracting en het ter beschikking stellen van arbeidskrachten, zoals uitzending of payrolling.

Wat geldt er specifiek voor het inlenen van arbeidsmigranten?

Bij het tewerkstellen van arbeidsmigranten gelden strenge regels: werkgevers moeten een werkvergunning (TWV/GVVA) aanvragen bij het UWV/IND, zorgen voor een eerlijk loon (minimaal wettelijk minimumloon en CAO-conforme beloning), een veilige werk- en woonplek, een duidelijk contract, en identificatieplicht naleven, plus een zorgverzekeringsaanbod doen, om boetes van de Arbeidsinspectie te voorkomen. Er zijn twee soorten werkvergunningen. Een tewerkstellingsvergunning (TWV) als iemand korter dan drie maanden komt werken en deze TWV wordt aangevraagd bij het UWV. Komt een arbeidsmigrant langer dan drie maanden werken, dan is er een gecombineerde vergunning voor verblijf en arbeid (GVVA) nodig. Die is aan te vragen bij de IND.

Onderscheid in manier van ter beschikking stellen personeel

1. Bij contracting worden door de opdrachtgever werkzaamheden, werkprocessen of bepaalde activiteiten uitbesteed aan een ander bedrijf, de opdrachtnemer, bijvoorbeeld een loonbedrijf. De opdrachtnemer voert de activiteiten met eigen werknemers uit. Voor contracting en ter beschikking stellen van arbeidskrachten gelden verschillende regels met betrekking tot de toepasselijke arbeidsvoorwaarden
   2. Bij uitzending wordt personeel door een werkgever (het uitzendbedrijf) ter beschikking gesteld aan een ander bedrijf (inlener). Deze inlener heeft voor het verrichten van de arbeid een opdracht verstrekt aan het uitzendbedrijf. Artikel 8 van de Waadi bepaalt dat de ter beschikking gestelde werknemers recht hebben op hetzelfde loon en overige vergoedingen en arbeidstijden als werknemers in gelijkwaardige functies van de inlener. De cao voor uitzendkrachten (de ABU- of NBBU-cao) kan van toepassing zijn en/of de cao van een inlener.
   3. Bij payrolling is ook sprake van terbeschikkingstelling, maar vervult de werkgever (het payrollbedrijf) geen allocatieve functie (werving en selectie) en wordt de werknemer exclusief ter beschikking gesteld aan een inlener. De Inspectie SZW houdt toezicht op de Waadi en beoordeelt of sprake is van ter beschikking stellen van arbeidskrachten.

Goed vastleggen van afspraken over inlenen van arbeidskrachten waaronder arbeidsmigranten

Voor zowel opdrachtgevers/inleners als opdrachtnemers/werkgevers is het van wezenlijk belang om duidelijke en afdwingbare afspraken vast te leggen. Bij de beoordeling of sprake is van contracting dan wel het ter beschikking stellen van arbeidskrachten, worden alle relevante feiten en omstandigheden meegewogen. De feitelijke uitvoering van de werkzaamheden is daarbij doorslaggevend. Let daarbij op de volgende punten:

• Afspraken over verantwoordelijkheden en arbeidsvoorwaarden. Het is essentieel om expliciet vast te leggen welke wederzijdse verantwoordelijkheden gelden en welke arbeidsvoorwaarden van toepassing zijn. Deze afspraken vormen een cruciale basis voor de juiste kwalificatie van de arbeidsrelatie.
• Intentie bij contracting. De opdrachtgever dient aantoonbaar de bedoeling te hebben om een activiteit uit te besteden en daarbij toezicht en leiding volledig over te dragen. Zonder deze feitelijke overdracht kan geen sprake zijn van zuivere contracting.
• Bewuste keuze en naleving.  Zowel inlener als werkgever dient een weloverwogen keuze te maken en deze consequent te implementeren in de praktijk. Het handelen conform de gemaakte afspraken is noodzakelijk om juridische risico’s te beperken.

Wet toelating terbeschikkingstelling van arbeidskrachten (Wtta) per 1 januari 2027

De Eerste Kamer heeft op 11 november 2025 de Wet toelating terbeschikkingstelling van arbeidskrachten (Wtta) aangenomen. Uitzendbureaus en andere bedrijven die werknemers uitlenen mogen dit alleen als ze daarvoor een toelating (vergunning) hebben. De wet moet zorgen voor betere bescherming van werknemers en in het bijzonder voor arbeidsmigranten. Ook moet het leiden tot eerlijke concurrentie tussen bedrijven.

Op 1 januari 2027 gaat de wet in. Bedrijven die werknemers willen blijven uitlenen, moeten zich vóór die datum bij de Nederlandse Autoriteit Uitleenmarkt (NAU) melden. Op 1 januari 2028 gaat de Nederlandse arbeidsinspectie handhaven. Uitleners die zonder toelating actief zijn op de arbeidsmarkt krijgen een boete. Deze boete geldt ook voor bedrijven die gebruik maken van uitzendbureaus, de zogenaamde inleners.

Uitleners moeten om toegang te krijgen een Verklaring Omtrent Gedrag (VOG) indienen en een waarborgsom van €100.000 overmaken. Daarnaast moeten ze bewijzen dat ze bestaande wet- en regelgeving naleven zoals het uitbetalen van het wettelijk minimumloon. Alleen dan kunnen ze een toelating krijgen om mensen uit te lenen.

Handhaving regelgeving personeel door Arbeidsinspectie

Op 1 januari 2028 gaat de Nederlandse arbeidsinspectie ook de nieuww wet handhaven, zet zoals dat nu al gebeurt bij de ander regsl voor inlenen en uitlenen van personeel. Uitleners die zonder toelating actief zijn op de arbeidsmarkt krijgen een boete. Deze boete geldt ook voor ondernemingen die gebruik maken van uitzendbureaus, de zogenaamde inleners. Uitzendbureaus en andere ondernemingen die werknemers uitlenen mogen dit alleen als ze daarvoor een toelating (vergunning) hebben. De wet moet zorgen voor betere bescherming van werknemers en in het bijzonder voor arbeidsmigranten. Ook moet het leiden tot eerlijke concurrentie tussen bedrijven.

Gedeeltelijk wordt ook gewijzigd de Wet allocatie arbeidskrachten door intermediairs (Waadi) die de terbeschikkingstelling van arbeidskrachten regelt, zoals uitzendkrachten en gedetacheerden, en beschermt hen tegen uitbuiting. Kernpunten zijn de registratieplicht van uitzendbureaus bij de Kamer van Koophandel, het verbod om kosten te vragen aan de werknemer, het verrichten van werk in een stakingsperiode, en de informatieplicht over arbeidsomstandigheden. De wet stelt ook regels voor gelijke behandeling en voorziet in de mogelijkheid van aansprakelijkheid van de inlener bij het niet betalen van het loon door de uitlener.

Uitvoering van wet uitlening arbeidsmigranten per 1 januari 2027

De uitvoering van de wet komt in handen van de Nederlandse Autoriteit Uitleenmarkt (NAU). De NAU beslist over de toelating van uitleners. Ook verzamelt de autoriteit signalen uit de markt en adviseert over verbeteringen. Daarnaast wijst de NAU de inspectie-instellingen aan die controleren of uitleners voldoen aan alle wet- en regelgeving. De NAU start vanaf 2026 met haar eerste werkzaamheden, zoals het aanwijzen van inspectie-instellingen en het openen van het aanmeldloket voor uitleners.

Deze wet is een belangrijke aanbeveling van het Aanjaagteam Bescherming Arbeidsmigranten (Roemer). Naast deze wet heeft het kabinet ook een aantal andere stappen gezet. Zo is de Nederlandse Arbeidsinspectie met 135 fte uitgebreid om de pakkans te vergoten. Ook zijn op verschillende plekken hulppunten geopend om arbeidsmigranten te helpen met vragen of problemen. De komende periode komen er nog meer hulppunten bij. Ook ligt er een wet bij de Eerste Kamer om ernstige benadeling van arbeidsmigranten makkelijker strafrechtelijk te vervolgen.

Vergunning (toelating) nodig voor uitleners onder de nieuwe wet Wtta

De Wet toelating terbeschikkingstelling van arbeidskrachten (Wtta) voert een toelatingsstelsel in voor uitzendbureaus en andere bedrijven die arbeidskrachten ter beschikking stellen (uitleners). De kern van dit nieuwe stelsel is dat uitleners alleen arbeidskrachten ter beschikking mogen stellen als zij daartoe toegelaten zijn, ook mogen bedrijven die gebruik maken van uitzendkrachten dit alleen doen via toegelaten uitleners. Om toegelaten te worden tot het nieuwe stelsel moeten uitleners aan een aantal voorwaarden voldoen. Dit omvat onder andere het verkrijgen van een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG), het overmaken van een waarborgsom en aantonen dat ze voldoen aan relevante wetgeving. Er zal periodiek worden gecontroleerd of de uitleners nog aan alle eisen voldoen.
Dit toelatingsstelsel heeft als doel om de positie van arbeidskrachten en in het bijzonder die van arbeidsmigranten te verbeteren. Daarnaast beoogt het voorstel een gelijk speelveld te creëren voor alle uit- en inleners. Met dit wetsvoorstel geeft de regering ook invulling aan de aanbeveling van het Aanjaagteam Bescherming Arbeidsmigranten om de uitzendsector beter te reguleren.

Blenheim adviseert en procedeert voor bedrijven in diverse sectoren, waaronder arbeidsintensieve branches. Wij assisteren bedrijven bij het verkrijgen van de nodige vergunning en probleem waarmee zij geconfronteerd worden, bijvoorbeeld in geval van handhaving van regelgeving. We delen onze expertise graag met u.