6 januari 2013

Voorbeelden advocaat van waterschade door grondwater

Categorie: Bestuursrecht

Aansprakelijkheid voor overlast hoog grondwater is volgens advocaat niet vanzelfsprekend.

Hoog grondwater kan op allerlei manieren schade veroorzaken. Bloembollen kunnen verrotten, kelders kunnen onderlopen, wegen kunnen onbegaanbaar worden. De advocaat vastgoed kan inzicht geven over de mogelijkheden met succes schadeveroeding van de overeheid te vorderen.

Waterschade door extreme regenval

Extreme regenval veroorzaakt ook vaak waterschade. In een uitspraak van 30-03-2011 van de rechtbank ’s-Gravenhage (LJN: BU2225) ging het om extreme, hoogst zeldzame regenval. Het bedrijf dat schade lijdt verwijt het Hoogheemraadschap (i) dat het niet tijdig is overgegaan tot aanpassing van het peilbesluit uit 1983 en (ii) dat het bij de uitvoering van de hem opgedragen publiekrechtelijke taak niet de redelijkerwijs van hem te verwachten zorg heeft betracht, waardoor het Hoogheemraadschap aansprakelijk kan worden gehouden voor de door de wateroverlast veroorzaakte schade. De rechter oordeelt dat Met uitzondering van de maalstop, kan het Hoogheemraadschap niet worden verweten dat het in 2001 en/of in 2005 niet adequaat heeft gehandeld. Het Hoogheemraadschap mag van de rechter aantonen dat het met het belang van Kempenaar de Graaf c.s. geen rekening heeft kunnen houden ten tijde van het afkondigen van de maalstop.

Nadeelcompensatie bij onevenredige schade wateroverlast

De rechter zal de specifieke feiten en omstandigheden in aanmerking nemen om te oordelen over de schade en aansprakelijkheid. In het algemeen geldt wel dat buiten het normale maatschappelijke risico of het normale bedrijfsrisico vallende, en op een beperkte groep burgers of instellingen drukkende – gevolgen van een overheidshandeling of overheidsbesluit niet ten laste van die beperkte groep behoren te komen, maar gelijkelijk over de gemeenschap dienen te worden verdeeld. Indien een bedrijf of burger derhalve onevenredig veel schade leidt door een maatregel van het Hoogheemraadschap dan dient deze schade vergoed te worden. Dat volgt uit het evenredigheidsbeginsel zoals vastgelegd in artikel art. 3:4 lid 2 Awb.

Te lage grondwaterstand kan ook schade opleveren bijvoorbeeld voor een fundering op palen die droog komen te staan. Daarover deed de Hoge Raad in 2006 al eens uitspraak in een geschil tussen eigenaar van boerderij – afgebroken en opnieuw opgebouwd wegens verrotting van het bovenste deel van de houten fundering veroorzaakt door gedeeltelijke droogstand.

Vordering schadevergoeding mede afhankelijk van besluitvorming overheid

Aangezien in dit geval een Hoogheemraadschap verantwoordelijk was voor de grondwaterstand speelt in dit soort situatie ook de formele rechtskracht van een besluit dat is genomen door het Hoogheemraadschap. Dat betekent dat als een peilbesluit is genomen voor de grondwaterstand en geen bezwaar of beroep is aangetekend de civiele rechter in beginsel uit moet gaan van de rechtmatigheid van dit besluit over de grondwaterstand. De rechter oordeelde mede van belang dat de bovenkant van de fundering was gelegen op -2,148 NAP, vrijwel op gelijke hoogte met het streefpeil, zodat de bovenkant van de fundering, bij iedere neerwaartse afwijking van het streefpeil, hoe gering ook, (verder) droog kwam te staan: als de bovenkant van de fundering op -2,148 NAP (en derhalve 2 mm boven het streefpeil) was gelegen, stond de fundering, ook bij een waterstand die exact met het streefpeil overeenstemde, reeds 2 mm droog. Ook los van de marge die het peilbesluit toestond, kon in de gedachtegang van het hof niet van het Hoogheemraadschap worden verlangd de waterstand in de hoogwatersloot voor de boerderij constant en precies op het niveau van het streefpeil te handhaven. De advocaat van de boer slaagde er dus niet in de aansprakelijkheid vastgesteld te krijgen.

Onvoldoende beheer overheid leidt tot aansprakelijkheid

Slordig werk en onvoldoende maatregelen door de waterbeheerder zullen wel snel tot aansprakelijkheid kunnen leiden. Zeker als deze onzorgvuldigheden tot overstroming leiden met alle schade van dien. In een uitspraak van Rechtbank Amsterdam van 28 januari 2009 (LJN: BI2694)was sprake van aansprakelijkheid van het Hoogheemraadschap en een elektrotechnisch bedrijf voor de gevolgen van een overstroming als gevolg van het uitvallen van een noodpompinstallatie bij een waterzuiveringsinstallatie.

Schade voor kwekers door wateroverlast

Ook gewassen en bollen zijn gevoelig voor de grondwaterstand. Dat bleek in een geschil tussen huurders van percelen grond (tulpenkweker) tegen waterschap (Hoogheemraadschap) over schade aan tulpenbollen wegens falend peilbeheer (LJN: BC5423, Hoge Raad, 29 februari 2008). De verantwoordelijkheid voor dat beheer, inclusief het niveau van de kwaliteit voor dat beheer, lag bij het Waterschap. In die verantwoordelijkheid had het Waterschap te meer aanleiding moeten vinden om naar aanleiding van de klachten van de bloembollentelers prudent op te treden. De rechter in eerste instantie wees een derde van de gevorderde schade toe. Het Hoogheemraadschap ging in hoger beroep en het gerechtshof verminderde de schadevergoeding nog eens met twee derde. De rechter had geen goed woord over voor het verweer van de advocaat van het Hoogheemraadschap om, nadat eerst gedurende twintig jaren geen aanmerkingen over het telen van bollen in de polder zijn gemaakt, vervolgens na een schade-evenement, waarvoor men wordt aangesproken, zich op het standpunt te stellen dat het telen van bollen uit waterstaatkundig oogpunt gezien risicovol is en dus eigen schuld meebrengt.