24 september 2012

Verhoging van de opslag en renteswap

Categorie: Bestuursrecht

Renteswaps en verhoging opslag

De praktijkgroep financieel recht van Blenheim advocaten heeft een toestroom van klachten over door banken geadviseerde renteswaps geconstateerd, zowel vanuit het Midden- en kleinbedrijf (MKB) als vanuit particuliere klanten van de bank. Als advocaat financieel recht sta ik veel gedupeerden van renteswaps bij.

advocaat renteswap over vaste opslag

Voorts komen er veel vragen over de door banken in rekening gebrachte opslag op het EURIBOR-tarief (Euro Interbank Offered Rate) en/of op de ‘vaste’ rente. Soms leidt een verhoging van de opslag tot een verdubbeling van de lasten, waardoor de betreffende klant zijn rentelasten niet meer kan voldoen. Vaak is het een combinatie van zowel een renteswaps als een verhoging van de opslag, waarbij het door de negatieve marktwaarde moeilijk is om een renteswap te beeindigen.

Vrijwel altijd is een renteswap (een rentederivaat) namelijk gekoppeld aan een (bedrijfs)financiering, waarbij de bank het EURIBOR-tarief betaalt en de klant een vaste rente (met een opslag). Bij particulieren met een hypotheek wordt vaak bovenop het EURIBOR-tarief een opslag geven.

In beide situatie worden klanten worden dus geconfronteerd met een opslag, die op voorhand niet, of in ieder geval onvoldoende, voor de klant kenbaar is gemaakt. Er is vaak geen inzicht gegeven in welke bandbreedte deze opslag zich kan bewegen en onder welke omstandigheden deze opslag verhoogd wordt.

Een veel gehoorde klacht is dat de opslag eigenlijk een vrijbrief is om EURIBOR-tarief te verhogen, terwijl de klant juist nu zou kunnen profiteren van de lage stand van EURIBOR-tarief. Banken stellen dikwijls dat zij genoodzaakt zijn om de opslag te verhogen, omdat de kosten van het aantrekken van leningen gestegen zou zijn. Soms wordt het dan ook een ‘liquiditeitsprovisie’ genoemd.

De opslag wordt door een bank soms wel verdubbeld, hetgeen resulteert in een enorme verhoging van de maandelijkse lasten.

AFM: onvoldoende informatie verhoging opslag

De Nederlandse financieel toezichthouder (de Autoriteit Financiële Markten) heeft in ieder geval banken opgeroepen terughoudend te zijn met een verhoging van de opslag. Zoals de AFM reeds op 21 mei 2012 heeft aangegeven (www.afm.nl):

‘banken zouden zeer terughoudend moeten zijn met het aanpassen van de opslag. Hoewel banken inmiddels duidelijker communiceren over het bestaan van de opslag, kunnen consumenten onvoldoende inschatten binnen welke bandbreedte deze opslag kan bewegen op een moment dat ze een hypotheek met variabele rente afsluiten. De renterisico’s zijn vooral onvoldoende helder. Consumenten gaan er over het algemeen vanuit dat de variabele rente alleen meebeweegt met het mandje van marktrentes. Het is voor consumenten in principe niet inzichtelijk hoe de opslag tot stand komt.’

AFM over verhoging opslag en renteswap

Recent heeft de Autoriteit Financiële Markten (17 september 2012) herhaald dat financiële instellingen hun klanten duidelijke informatie moeten geven over hun financiële producten en diensten, zeker als het gaat om maatregelen die de maandlasten sterk beïnvloeden.

Hoewel het bericht van de Autoriteit Financiële Markten vooral gericht was op consumenten die een hypothecaire lening hebben, geldt hetzelfde voor het MKB. De opslag is verworden tot een wezenlijk onderdeel van de financiering, die ervoor zorgt dat de maandelijkse lasten in sommige gevallen wel kunnen verdubbelen.

Vaak wordt aangegeven dat indien de klant van tevoren had geweten dat de bank op ieder willekeurig moment de opslag naar eigen inzicht en zonder grenzen, zou kunnen verhogen, de overeenkomst nooit zo was aangegaan. De meeste banken geven ook geen inzicht waar de grens is van (verhoging van) de opslag. Door deze combinatie van een renteswap en een variabele lening met opslag, is er eigenlijk sprake van een situatie waarin de klant de swaprente + opslag betaalt. Veel ondernemers geven aan dat zij door deze renteswap nu volkomen vast zitten.

Passend advies bij renteswap

De Wet op het financieel toezicht schrijft voor dat een bank verplicht is alle informatie te verstrekken, voor zover dit redelijkerwijs relevant is voor een adequate beoordeling van het product van de financiële instelling.

Nu kennelijk het verhogen van de opslag ertoe leidt dat de maandlasten zeer kunnen verhogen, dient dit te worden beschouwd als redelijkerwijs relevante informatie. Juist hier ontbreekt het vaak aan en is het duidelijk geworden dat niet iedere klant dezelfde opslag krijgt.

Opslag verhoogd? Maak bezwaar!

Indien u met een dergelijk probleem zit, te weten dat aan u een renteswap is geadviseerd of dat u in de problemen komt door het betalen van de opslag, aarzelt u dan niet om contact op te nemen met de praktijkgroep financieel recht van Blenheim advocaten (mr. Jasper Hagers en mr. ArjenV. Paardekooper). .