Portretrecht

Mag een met toestemming genomen foto worden gepubliceerd in een tijdschrift?
Mag met uw foto reclame worden gemaakt zonder uw toestemming?
Kunt u hiertegen optreden, ook als u geen “bekende Nederlander” bent? Oftewel, wat zijn in een bepaalde situatie uw portretrechten?

De Auteurswet maakt onderscheid tussen portretten die in opdracht van de geportretteerde zijn gemaakt, en niet in opdracht gemaakte portretten.

Portretten in opdracht van de geportretteerde gemaakt

Degene die een opdracht tot het maken van een portret heeft gegeven, heeft een sterk portretrecht. In beginsel mag dat portret niet openbaar worden gemaakt, indien daartoe geen toestemming is gegeven.

Portretten zonder opdracht van de geportretteerde gemaakt

Degene die zonder opdracht geportretteerd is, kan zich tegen de openbaarmaking van het portret verzetten, als hij daarbij een redelijk belang heeft.
Publicatie van het portret kan in een dergelijk geval dus onrechtmatig zijn. Het "redelijk belang" is uiteraard een vaag begrip; steeds opnieuw moet beoordeeld worden of hiervan sprake is aan de hand van alle omstandigheden van het geval. Een redelijk belang kan bijvoorbeeld de bescherming van de persoonlijke levenssfeer (privacy) zijn. Dit belang dient dan te worden afgewogen tegen het belang van bijvoorbeeld de vrijheid van meningsuiting.

Rechterlijke belangenafweging

Als de afgebeelde persoon de publicatie van het portret wil verbieden, zal de rechter een belangenafweging maken.
Prevaleert het portretrecht van de geportretteerde in een specifieke situatie?
De rechter zal daarbij zo nodig ook rekening houden met de vrijheid van meningsuiting en de persvrijheid.

De volgende omstandigheden kunnen een redelijk belang vormen voor iemand om zich tegen publicatie te verzetten:

  • Privacy–overwegingen – bijvoorbeeld: een dader of slachtoffer van een misdrijf die niet in een krant of encyclopedie wil worden afgebeeld kan zich hierop beroepen.
    Daarentegen: een politicus, een bekend zakenman, topsporter of een ander algemeen bekend persoon, kan zich niet zo gemakkelijk op beroepen op een beweerd redelijk belang, en zich verzetten tegen publicatie van een portret
  • Commerciële belangen – zoals bijvoorbeeld:
    • een bekende sporter of popster kan zijn foto willen gebruiken om geld te verdienen door middel van merchandising. Dan is het redelijk belang van deze geportretteerden erin gelegen dat zij kunnen delen in de voordelen van een exploitatie door de openbaarmaking van hun portretten voor commerciële doeleinden. Dit behoeven zij niet toe te laten zonder daarvoor een vergoeding te ontvangen;
    • de afgebeelde persoon wordt in de afbeelding voor schut gezet of belachelijk gemaakt. Bepalend is daarbij niet de bedoeling van de maker, maar of het zo opgevat kan worden; of iemand zich door de foto in zijn eer aangetast kan voelen;
    • de wijze van afbeelden is schadelijk voor het imago van de persoon;
    • de afbeelding wordt gebruikt om reclame of propaganda te maken voor iets waar de afgebeelde persoon niet achter staat.

Verdere informatie door een IE-advocaat

Voor verdere informatie over intellectueel eigendom, zoals auteursrecht en merkenrecht, kunt u vrijblijvend contact opnemen met:

LAW - associated firm

Blenheim is lid van Lawyers Associated Worldwide.

lees meer

Contactformulier

Movie

Contactformulier