Ontstaan en registratie van auteursrecht

Ontstaan van auteursrecht

Naar Nederlands recht ontstaat het auteursrecht zodra een werk is gecreëerd.
Daarvoor zijn dus geen formaliteiten vereist, zoals bijvoorbeeld registratie. Ook de vermelding dat het auteursrecht is voorbehouden (al dan niet met gebruikmaking van het bekende copyright-teken (©) is niet nodig om het auteursrecht tot stand te brengen of te handhaven.
Dat geldt overigens nu in veel landen, ook in de Verenigde Staten van Amerika.

Het ©-teken was tot 1989 in de V.S. verplicht op drukwerk aangebracht worden om auteursrechtelijke bescherming voor dat werk te krijgen.
Door publicatie zonder aan deze eis te voldoen, viel het gepubliceerde werk automatisch in het publiek domein.

Nederland is partij tot de Berner Conventie, en volgens die conventie is een werk automatisch beschermd door het auteursrecht, ook als er geen expliciete claim of zelfs maar een vermelding van de naam van de auteur op aanwezig is. Formaliteiten voor verkrijgen zijn volgens de Berner Conventie verboden.

Wie is auteursrechthebbende?

Volgens Nederlands recht (de Auteurswet 1912) is de rechthebbende op het auteursrecht degene die het werk feitelijk heeft gemaakt.
Als er meer personen aan een werk hebben gewerkt, zonder dat daarbij hun respectievelijke bijdragen van elkaar te scheiden zijn, dan is er een gezamenlijk auteursrecht.
De wet kent op deze uitgangspunten een aantal uitzonderingen.
Immers, soms kent de wet het auteursrecht toe aan iemand die het werk niet zelf heeft gemaakt. Het gaat hierbij om:

  • De werkgever, als een werknemer een werk heeft gemaakt in het kader van zijn arbeidsovereenkomst. Hetzelfde geldt voor werk dat tot stand komt onder leiding en toezicht van een ander.
  • Een rechtspersoon, als die naar buiten treedt met een werk.
  • Als iemand incidenteel een opdracht aanneemt om een werk te maken, zonder dat er sprake is van een dienstverband, dan ligt het auteursrecht in eerste instantie bij de feitelijke maker.

Registratie van auteursrecht

Daarmee is uiteraard niet gezegd dat het niet verstandig zou zijn om in sommige gevallen het ontstaan van het auteursrecht te registreren (of anderszins vast te leggen), of auteursrechtelijke aanspraken kenbaar te maken met ©-teken op het betreffende werk (bij voorkeur met daarachter de naam van de rechthebbende en het jaartal van eerste publicatie).
Het teken duidt niet op registratie bij een bepaalde instantie.

Belastingdienst

Registratie kan onder meer door (een kopie van) een werk van een dagstempel te laten voorzien bij de Belastingdienst, bijvoorbeeld in Amsterdam:

Belastingdienst & Ondernemingen
Afdeling Registratie
Kingsfordweg 1
1043 GN Amsterdam

Het Amsterdamse postadres dat in dit verband gebruikt kan worden is:

Belasting Amsterdam
Unit 11
Afdeling Registratie
Postbus 57295
1040 BD Amsterdam

De kosten van de eigenlijke registratie belopen € 3 per aangeboden stuk.
Indien men het werk per post opstuurt, ontvangt men het origineel voorzien van een registratiesticker weer terug, tezamen met een acceptgirokaart voor de betaling van de kosten.
Het werk wordt door de Belastingdienst voorzien van een datumstempel.
De belastingdienst houdt geen kopie van het werk, maar administreert slechts registratie (registratienummer, korte omschrijving aard van het werk, datum, naam en adres).

I–depot

Ook kan de datum van publicatie van het werk worden vastgelegd met een zogenaamde "i–depot" enveloppe van het Benelux–Bureau voor de Intellectuele Eigendom (BBIE).
De i–depot envelop bestaat uit twee compartimenten. In elk van de beide compartimenten stopt u een identiek document waarin uw creatie zo helder mogelijk omschreven of afgebeeld wordt. Dit kan op papier, microfilm, floppy, cd–rom, enz. U plakt de envelop dicht en retourneert hem naar het BBIE. Bij ontvangst wordt uw i–depot envelop door het BBIE verzegeld. Aan beide compartimenten van de envelop wordt een vignet gehecht waarop de ontvangstdatum en –tijd duidelijk staan vermeld. Compartiment 1 wordt naar u teruggestuurd. Dit deel bewaart u ongeopend op een veilige plaats: zo blijft de inhoud geheim. Compartiment 2 wordt gedurende een periode van 5 jaar ongeopend in onze archieven bewaard. Op ieder ogenblik kunt u eenmalig het tweede compartiment als bewijsmiddel bij een rechtsvordering opvragen.

De bewaartermijn van 5 jaar kan met (een onbeperkt aantal) aanvullende termijnen van 5 jaar worden verlengd. Zes maanden voor de vervaldag sturen wij u een herinneringsbrief aan het laatst bekende adres. Het is dus van belang om ons van een eventuele adreswijziging op de hoogte te stellen. Als u aan het einde van de bewaartermijn geen verlenging aanvraagt, wordt de envelop vernietigd.

De i–depot enveloppe is een eenvoudig hulpmiddel om de creatiedatum van een idee of een ontwerp en de identiteit van de ontwerper vast te leggen. Hoewel de envelop u een bepaalde zekerheid biedt, mag u er geen rechten aan toeschrijven die het niet bezit.

In veel gevallen laat de vastlegging van het werk (et cetera) bij gebruikmaking van de i–depot enveloppe of bij registratie bij de Belastingdienst te wensen over; indien vastlegging van het te beschermen werk niet optimaal gebeurd met het oog op het bewijs dat daarmee later wellicht geleverd moet worden, komt men soms onnodig in bewijsproblemen.
Immers, soms blijven bepaalde aspecten van het ontwerp (onnodig) onduidelijk en is de registratie als bewijsmateriaal bij een gerechtelijk geschil daardoor nutteloos.

De in auteursrecht gespecialiseerde advocaten van Blenheim adviseren u graag hoe u optimaal van deze registratiemethoden gebruik kunt maken.

Verdere informatie door een IE-advocaat

Voor verdere informatie over intellectueel eigendom, zoals auteursrecht en merkenrecht, kunt u vrijblijvend contact opnemen met:

LAW - associated firm

Blenheim is lid van Lawyers Associated Worldwide.

lees meer

Contactformulier

Movie

Contactformulier